Devlet Bakanı Hayati Yazıcı, kamu kurum ve kuruluşlarında 51 bin 419 adet engelli kontenjanından 10 bin 300'ünde engelli memur istihdam edildiğini belirtirken bu kontenjanlardan 41 bin 119'unun boş bulunduğunu bildirdi.

Kurum ve kuruluşların ilgili kanuna göre dolu memur kadrolarının yüzde 3'ü oranında engelli memur çalıştırma yükümlülükleri bulunduğunu hatırlatan Yazıcı, Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanan 2003 tarihli 'Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Özürlü Personel İstihdamı Hakkında Teblig'de bu hususun belirtilmesine rağmen uyulmadığını söyledi. Yazıcı, yine 2006 yılında kurumlara gönderilen bir yazıyla da hassasiyet göstermeleri konusunda uyarıldıklarını da sözlerine ekledi.

ÖZEL SEKTÖR ÇALIŞTIRIYOR

Çalışma hayatına katılmak isteyen bir engellinin, üç alternatifi bulunuyor;

1) Özel sektörde çalışmak,

2) Bir kamu kurumunda çalışmak

3) Kendi adına bağımsız olarak çalışmak.

İşsizliğin yüzde 13'leri geçtiği ülkemizde, engellilerin piyasa koşullarında kolaylıkla iş sahibi olması oldukça zorlaşıyor. 50 ve üzeri işçi çalıştıran özel sektör işverenleri, personel sayısının en az yüzde 3'ü kadar engelli çalıştırması zorunlu. Bu konuda özel sektörü özendirici teşvikler de var. Öte yandan kamu sektörünün, daha önce yüzde 3 olan engelli istihdam oranı, veni düzenleme ile yüzde 4'e çıkarıldı.

DEVLET KENDİNİ DENETLEMİYOR

Özel sektörün engellilerin istihdamı konusunda düzenlemelere uyup uymadığı devlet tarafından denetleniyor. Ancak işin trajikomik tarafı, bu konuda özel sektörü denetleyen devletin bizzat kendisi, zorunlu engelli istihdamı kuralına uymuyor.

Nitekim en son Devlet Personel Başkanlığı verilerine göre, kamu kurumlarında engellilerin memur olarak atanması gereken kadroların sadece vüzde 18'i dolu. Yüzde 82'lik kısım ise boş duruyor. Bu yüzden engelli istihdamında istenen noktada olmamakla birlikte özel sektörün, kamudan daha ilerde olduğunu söyleyebiliriz. İstihdam kapasitesi oranına göre, 2007 de kamu kurumunun en az 2 bin engelli işçiyi istihdam etmesi gerekirken, bu sayı 573'te kalmış.

8.5 MİLYON ENGELLİ VAR

Ülkemizde TÜİK verilerine göre yaklaşık 8,5 milyon engelli bulunuyor. Bunların yüzde 78'i işgücüne dahil değil; yüzde 40'ının da sosyal güvencesi bulunmuyor. .

Rakamların açık bir biçimde gösterdiği gibi nüfusun neredeyse yüzde 10'una ulaşan engelliler çalışma yaşamından adeta dışlanıyor. Ayrıca engellilerin çalıştırılması birçok işveren tarafından ekonomik bir yük olarak görülüyor. Bunun en somut kanıtı, 2008 yılında İş Yasası'nda bir değişiklik yapılarak işyerlerinde özürlü çalıştırma oranı olan yüzde 6'nın, özel sektör işyerlerinde yüzde 3'e, kamu işyerlerinde ise yüzde 4'e indirilmesi.