|
Merhaba arkadaşlar.
Bu yazımda sizlere otistik çocukların eğitiminde faydalı ipuçları vermeye çalışacağım. Öncelikle şunları söylemek istiyorum. Bilirsiniz ki maalesef üniversitelerde, otistik çocukların eğitimi konusunda 1-2 yıla kadar ciddi bir eğitim verilmiyordu. Daha yeni yeni Anadolu üniversitesinin öncülüğünde bir şeyler yapılmaya başlandı… Çünkü üniversitelerdeki özel eğitim bölümlerinin akademik kadroları bile bu konuda yeterli donanıma sahip değillerdi… Yani özel eğitim mezunu olan arkadaşlar eğer stajda da otistik çocuklarla karşılaşmadıysa hayatında ilk defa gördüğü engel grubuyla baş başa bırakılıyordu… Bu da beraberinde bazı sorunları getiriyordu. Nereden başlayacağını, ne yapacağını ve nasıl öğreteceğini bilmeyen öğretmenler… Ne yazık ki bu öğretmenlerin çoğu pecs, pcdı, oçidep vb. kursları alma şansına da sahip değiller veya henüz alamadılar. Ancak otistik çocuklara eğitim vermeye devam etmekteler. Evet kendini geliştirmeye çalışan, araştıran arkadaşlar da yok değil. İşte bu yazımda bu arkadaşlara faydalı bilgiler vermeye, yardımcı olmaya çalışacağım… (yukarıda saydığım kursları henüz alamadıysanız ilk fırsatta almanızı tavsiye ederim) Peki şimdi neler yapacağız: Oçem sınıfına atandınız sınıfınızda 4 öğrenci var, Size 1 usta öğretici verdiklerini varsayalım.
Sizden grup eğitimi bekleniyor ancak ben eğer öğrencileriniz bireysel değil de grup geliyorsa sınıfınızı 2’ye bölmenizi(perde vb. yöntemlerle) Bu perdeli kısımda bireysel eğitim vermenizi, diğer öğrencileri de utsa öğreticiyle ilgili etkinliklerle meşgul etmenizi öneririm. Ama bundan daha da iyisi; ben sınıfımın hemen karşısındaki bir boş odayı bireysel sınıf haline getirdim. Derslerimin büyük kısmını bireysel olarak ayrı odada işliyorum. Sınıfta da usta öğreticimi sınıfta ilgili etkinliklere yönlendiriyorum. Bu, bütün dikkat dağıtıcıları ortadan kaldırmış oluyor, tabi her arkadaşım bu şana sahip değil maalesef… Peki sınıfı hallettik, Nereden başlayacağız… Öncelikle çocukların tek tek bütün gelişim alanlarına yönelik performanslarını alacağız(kaba değerlendirme formlarıyla) Daha sonra onlara gelişim düzeylerine uygun amaçlar belirleyeceğiz. Portage gelişim kontrol listesini size öneririm. Şunu söyleyeyim; sakın otistik çocuklar eğitim programına sıkı sıkı bağlı kalayım diye uğraşmayın, o program oldukça yüzeysel ve yetersizdir. Amaçları da seçtiniz öğretime başlıyoruz… Buradan itibaren öğretime yönelik ipuçları vereceğim… Pecs sistemini bilmiyorsunuz o zaman ne yapacaksınız. Diyelim ki çocuk konuşamıyor, çişi geldiğinde söylemiyor. O zaman çocuğa bir istek panosu yapın. Çocuğun tuvalette çişini yaparken ki bir resmini çekin. Bu resmi panoya koyun. Bu resimlerden tüm çocuklar için 1 tane olsun. Bu tuvalet panosu olsun ya da çocukların düzeyine göre bu panoya su ve pekiştireç resimleri de asabilirsiniz. Bu panoyu çocukların rahatça görebilecekleri bir tarafa, duvara asın. Çocuğu her tuvalete götürmenizden önce bu resmi(çırt çırtlı olmalı) çocuğa aldırın ve size -çiş var- demesini isteyin yani yardımcınız çocuğa kartı fiziksel yarımla aldırsın ve -çiş var- repliğini versin.(hiç konuşamıyorsa sözel ifade kullanmayın) Bu replikler örnektir, öğrencinizin ses çıkarabilme durumuna göre değiştirebilirsiniz. Öğrenci kartı alıp size versin ve onu tuvalete götürün, bu sistemi panoya astığınız diğer resimlere de uyarlayıp aynı şekilde uygulayın. Uzun denemeler sonucunda göreceksiniz ki çocuk repliği kullanmaya ve resmi size getirmeye başlayacaktır. Tabi burada önemli olan sizin bu aşamalarda yardımı yavaşça geriye çekmeniz… Ben bu sistemi uygulayarak öğrencime artık resme gerek kalmadan su istediğinde direk su ver repliğini kullanmasını, kısa sayılabilecek bir sürede öğrettim. Tabi burada her öğrencinin performansı çalışmanın başarılı olma süresini etkileyecektir. Ayrıca çocukların her türlü isteklerini sözel ifade kullanmadıkça yerine getirmemeye çalışıyorum Aslında bu çalışma; fırsat öğretimi, temel tepki öğretimine de benziyor ve özellikle küçük yaşlardaki otistiklerde gerçekten oldukça etkili oluyor.
Ayrıca öğrencimin annesi bunu evde de tekrarladığını yani becerinin genellemesinin de sağlandığını söylüyor… Bu çalışmalarla çocuk kendini ifade edebildiğini anlayacak, kendini ifade edebildikçe de göreceksiniz oldukça mutlu olacak ve öfke nöbetleri azalacak…
|
Yorumlar
Öncelikle belirtmeliyim ki her otizmli çocuğun ayrı bir dünyası var gerçekten…
Bu dünyayı iyi tanımak, ona göre eğitimini düzenlemek ve uygulamak gerekir.
Bu anlamda yazdıklarım sadece bir pencere açabilmek,zihni mizde bazı şeylerin canlanmasını sağlamaktır.
Sana yazdıkların dışında hemen pecs sistemine başlamanı öneririm. Çünkü önemli olan çocuğun dış dünyayla iletişime girmesini sağlamaktır öncelikle… Bunun yanı sıra bol bol eşleme çalışması yapmanı öneririm, Yine taklit becerileri de oldukça önemli…
Yine de en uygun yöntemi öğrenciyi en iyi tanıyan, öğretmeni seçer…
İlerleyen zamanlarda bu konuda yine çeşitli yazılarım olacak…
Saygılarımla… Alıntı
Maalesef Adana'da yakın bi zamanda pecs semineri yok…Ancak Ankara'da aralık ayında bir seminer var sanırım.
Ayrıca kendini geliştirme çabaların çok güzel…
Bu arada otizmli çocuklarla çalışırken doğalıktan uzaklaşma, hep masa başında çalışma, çok farklı teknikler düşün, öncelikle onları kazan, dünyalarına girebilmeyi başar, o zaman kendilerini daha çok açıyor ve öğrenebiliyorla r… Alıntı
hocam ben yerinde sayan bir öğretmen olmak istemiyorum benim bir günüm bir günümden ilerde olmalı diye düşünüyorum..sizin çalışmalarını internetten görüyordum..otistik çocuklar üzerinde çok ilgili olduğunuzu farkettiğimde sizi yakalamak ve bilgilerini almak istedim..umarım sürekli iletişim içinde oluruzz..çünkü benim buna ihtiyacım var:)) Alıntı
Ağlama ve kendini yere atma üzerinde durmak gerekir öncelikle…
Çocuğun ağlaması ve kendini yere atması ard arda ve/veya içiçe geçmiş şekilde gerçekleşir genelde…
Bu davranışı çocuğun hangi olaylardan/durumlardan önce yaptığını çok iyi tespit etmek gerekir. Yani problem davranışı ortaya çıkaran/tetikleyen durumlar nelerdir bunu iyi gözlemlemeniz gerekir.
Bu sorunun cevabına göre de uygulayacağınız davranış düzeltme teknikleri şekillenir.
Ancak kabaca tahminlerde bulunacak olursam:
Büyük ihtimalle eğitime yeni başlayan ya da öğretmeni değişen çocuk bir de otizmliyse tepki gösterebilir, sırf bu nedenlerle de ağlayabilir. O zaman çocukla beraber vakit geçirilmesine alıştırılması gerekir, bunu da önce çocuğun en sevdiği etkinlikleri kullanarak, onunla sevdiği etkinlikleri yaparak çocuğu kendinize alıştırabilirsi niz.
Daha sonra ödülleri de kullanarak çocukla ders yapma süresini arttırabilirsin iz…
Ağlama davranışı da böylelikle kendiliğinden azalmış olur…
Şimdilik bu kadar… Alıntı
Teşekkür ederim.
Tuvalet eğitiminde özellikle bağırsak problemi yoksa resim sistemiyle yukarda da anlattığım şekilde bir yöntem izleyebilirsini z…
Büyük tuvalete gelince; otizmli çocukların büyük çoğunluğu ya kronik kabız ya da ishaldirler…(Beslenm e alışkanlıklarıy la alakalı olarak :)
Öncelikle çocuğunuzun böyle bir sorunu var mı, varsa bağırsak vb problemleri konusunda gerekli araştırmaları yaptırdınız mı öncelikle bu soruların yanıtını bulmanız gerekir.
Eğer büyük tuvaletini normal bir şekilde örneğin günde bir veya 2 defa yapıyorsa;
ne yapmalısınız:
Öncelikle çocukta şu özellikler var mı:
-Kilotunu kendi kendine indirip kaldırabilmekte mi?
-Kakası geldiğini bir takım fiziksel hareketlerle belli etmekte mi?
-Basit emirleri anlamakta mı?
-Kakalı bezle kalmayı sevmemekte mi?
-3-4 saatlik kuru dönemleri olmakta mı, mesane kasları idrarını tutacak kadar olgunlaşmış mı?
-Oturabilmekte mi?
Bu soruları cevaplamanız gerekir.
Sİze önerim:
Çocuğunuzun boyuna uygun lazımlık yada klozete uygulanabilir oturma yeri alın. En önemli özellik, çocuğun otururken ayaklarının yere değmesidir. Bu durumda bağırsak hareketleri başlayınca, yerden destek alabilir.
Tuvalet eğitimi verirken zaten kesinlikle bezi çıkarıyoruz…
Çocuğunuz kaka yapmadan önce homurdanabilir, bazı sesler çıkarabilir veya oyununa ara verebilir. Yüz kırmızılaşabili r. Ve çoğu bazı sabit kaka yapma pozisyonunu alır.
Bu anı yakaladığınız anda da ona örneğin yine bir kak kartı hazırlamışsanız önceden hemen ona kaka kartını aldırıp onu kaka var ddeyip tuvalete götürebilirsini z…
Unutmayın ki:
Çocuğunuz mesanesini ve bağırsaklarını kontrol eden kasları gevşetmenin yollarını öğrenmek için biraz daha zamana ihtiyaç duyabilir. Çocuunuz oturağa oturmak için endişeli ve dirençli görünüyorsa veya çok fazla kaza oluyarsa, eğitimi bir süre için erteleyin.
Bazı çocuklar zorlamaya karşı direnç göstermek için kakalarını ertelerler ve bu da kabızlığıa yol açar. Kaka iyice büyür, sertleşir ve çıkarken ağrı verir. Bu olay çocuğun oturak kullanmasını daha da güçleştirir. Kabızlığı önlemek için, çocuğunuza uygun miktarda lif içeren besleyisi besinler verin. Bunlar kakanın yumuşamasını ve kolayça geçmesini sağlar.
Şimdilik bu kadar.
Saygılarımla… Alıntı
Peki o halde; çocuğunuzun kaka saatlerini (aşağı-yukarı) belirleyip o saatlerde çocuğu tuvalete götürüp şimdi kakanı yapacaksın vb. ifadeler kulanaak onu kaka yapmaya siz alıştırın.
Kanımca çocuğunuz kakasını farklı şeyler düşünerek ve hissederek tuvalete yapmak istemiyor ve altına yapıyor:
Sonuçta otizm söz konusu; belki de kakası hakkında çok farklı şeyler hissediyor: Örneğin:Kakasın ın klozette suya düşmesi onu rahatsız ediyor olabilir, bundan korkabilir; klozetin içine bir-iki yaprak kağıt havlu koyun, böylece suya düşmesin, kendisi de görsün ve sifonu çekip kendi iradesiyle göndersin…
Yine onu motive etmek için kakasını tuvalete her yapılışında en sevdiği ödülü kullanarak onu ödüllendirin.
Örneğin bir çeşit koku giderici bile fayda sağlayabilir…Kakasını yapıp basabilir koku gidericiye…
Sıradışı düşünmeye çalışın, hayal gücünüzü geliştirin…
Hiç ummadığımız takıntıları olabiliyor otizmlilerin…
Kaldı ki normal çocuklar bile kaka sürecini böyle tuhaf korkular ve endişelerle zamanla atarlar…
Saygılarımla… Alıntı
RSS beslemesi, bu iletideki yorumlar için.