Kaygı otizmde yaygın bir sorundur. Bu durum, çocuklar ve ergenler dahil olmak üzere tüm yaş aralığında geçerlidir. Aşağıdaki üç bulguyu göz önünde bulundurun:

Otizm spektrumundaki çocukların endişe duyma olasılıkları daha yüksektir, yüzde 40'a yakın otizmlide en az bir tanısal kaygı bozukluğu vardır (Van Steennel, Bögels, & Perrin, 2011)

Ebeveynler sık sık çocuklarda anksiyete etkisinin otizmin kendisinin etkisinden daha önemli olabileceğini bildirmektedir (Ozsivadjian, Knott ve Magiati, 2012).

Anksiyetenin otistik çocuklarda uyku problemlerine ve zorlayıcı davranışlara sebep olduğu - ve bunlarla etkileşime girdiği bulunmuştur (Rzepecka, McKenzie, McClure ve Murphy, 2011).

 

Müdahale etmeden önce neden endişe sebeplerini bulmalıyız:

Kaygıya katkıda bulunan faktörleri bilmek sizi en iyi çözümlere götürecektir. Komik bir ses çıkaran bir arabaya sahip olmak gibi bir şey. İçeri girmeden ve parçaları değiştirmeden önce sesi neyin çıkardığını bulmanız gerekir. Sesin nedeni çözüme götürecek. Kaygı belirtileri, size bir şeylerin yanlış olduğunu söyleyen "sesler" dir. Ancak, bunu ele almadan önce endişeye neyin neden olduğunu bulmanız gerekir.

Otizm spektrumunda çocuklarda bu kadar kaygıya sebep olan nedir?

Otizm spektrumundaki çocuklar, diğer çocukların ( okul , aile, sağlık vb.) olabileceği tüm nedenlerden dolayı endişeli olabilir . Bununla birlikte, ek endişe yaratabilen otizmle birlikte ortaya çıkan ilave zorluklar da vardır. Bu ek faktörlerin beş kategoriye girme eğiliminde olduğunu söyleyebiliriz. Onlara Beş Baş Şüpheli diyoruz :

Bilişsel Rijitlik: Spektrumdaki insanlar dünyayı ayrıntılarıyla işleme eğilimindedir. Bu harika bir güç olabilir (örneğin, güçlü olgusal hafıza ve detaylara dikkat ). Bununla birlikte, içerikten ziyade ayrıntılara göre işleme, değişim veya geçiş zamanlarında endişe yaratabilir. Bağlam olmadan, değişiklikler beklenmedik bir şekilde gerçekleştiğinde veya bir durumdan diğerine geçmesi gerektiğinde, spektrumdaki bir çocuğun kafası karışabilir. Bu karışıklık hızla kaygıya yol açabilir.

Duyusal Hassasiyetler: Spektrumdaki çocuklar, duyusal girdilerin düzenlenmesinde zorluk çekiyorlar. Çoğu çocuğu rahatsız etmeyecek olan duygular, spektrumdaki çocuğa sert görünebilir ve bu da yüksek düzeyde sıkıntıya yol açabilir. Hassasiyetler geleneksel duyularla (duyma, görme, tat alma, dokunma, koku alma) meydana gelebilir, ancak denge, sıcaklık ve ağrı gibi diğer duyulara da yayılabilir.

İletişim Engelleri:  Otizmde yüksek oranda konuşma ve dil işleme bozukluğu vardır. Uygun bir şekilde uyumlanmadığında, bu bozukluklar iletişim becerilerine yüksek talepler gerektiren durumlarda hayal kırıklığı ve endişe yaratabilir.

Sosyal Zorluklar:  Sosyal durumlar, spektrumdaki çocuklar için çeşitli zorluklar doğurabilir. Sosyal kuralları ve nüansları anlamada zorluk, zorlanma ve endişe yaratabilir; Özellikle teneffüs veya doğum günü partisi gibi büyük, yapılandırılmamış durumlarda.

Görev hayal kırıklığı:  Spektrumdaki çocukların birçok yeteneği var. Bununla birlikte, içinde mücadele edebilecekleri bazı alanlar var. Ortak mücadele alanları arasında ince motor görevler, okuduğunu anlama ve etkileyici yazı yer alıyor. Spektrumdaki çocuklar bu görevlerde zorlanırlar.

Çocuğumun veya öğrencimin endişesinden hangi şüpheler sorumludur?

Hangi şüphelilerin kaygıdan sorumlu olduğunu tespit etmek bir takım dedektiflik gerektirmektedir. Bu soruları sorun:

Çocuğum nerede endişe gösteriyor?

Çocuğum ne zaman endişe belirtileri gösterir?

Çocuğum kaygı belirtileri gösterdiğinde etrafta kim var?

Çocuğumun endişeli göründüğü sırada ne gibi talepler ortaya çıkıyor?

Çocuğum genellikle ne zaman sakin olur?

Bu tür soruların cevapları, çocuğunuzun sıkıntısını hangi faktörlerin yönlendirdiğine dair ipuçlarına ve hipotezler üretmenizi sağlayabilir. Herhangi bir zamanda çocuğunuzun endişesine katkıda bulunan birden fazla şüpheli bulunduğunu unutmayın.

Değerlendirmeden Çözüme:

Hangi şüphelilerin kaygıya yol açtığını belirledikten sonra, planlama ve harekete geçme zamanı. Beş Şüphelinin her biri için bazı ortak çözümler şunlardır:

Bilişsel Rijitlik: Yaklaşan değişiklikler için hazırlanın, geçişler boyunca rehberlik etmek için görsel destekleri kullanın ve makul bir yapı ve tutarlılık derecesi sağlayın.

Duyusal Hassasiyetler: Sert stimülasyonu en aza indirin (örn. Gürültüyü azaltın, doğal aydınlatma kullanın, güçlü kokuları önleyin) ve araçlar ve teknolojiler kullanın (örn. Gürültü engelleyici kulaklıklar, yumuşak ampuller, ses emici fayanslar).

İletişim Engelleri: Görsel destekleri kullanın, iletişim sistemlerine başa çıkma ile ilgili kelimeleri ve cümleleri ekleyin ve sıkıntı zamanlarında azaltılmış dili kullanın.

Sosyal Zorluklar: Güveni artırmak , sosyal kuralların çözümüne yardımcı olmak için daha küçük, daha yapısal sosyal durumlar oluşturun ve anlayışı ve hoşgörüyü arttırmak için başkalarıyla birlikte çalışın.

Görev hayal kırıklığı: Mücadele alanlarını ele almak, her çocuğun kendine özgü öğrenme tarzına uyacak görevleri değiştirmek, güçlü yönlere oynamak için sinir bozucu görevleri değiştirmek ve gerektiğinde ara vermek.

Sonuç

Anksiyete, otizm spektrumundaki çocuklar için yaygın bir sorundur. Bununla birlikte, bu kaygının nedenlerinin dikkatlice değerlendirilmesi rahatlama için etkili stratejilere yol açacaktır.

 

Referanslar

Oszivadjian, A., Knott, F., & Magiati, I. (2012). Parent and child perspectives on the nature of anxiety in children and young people with autism spectrum disorders: a focus group study, Autism, 16(2), 107-121. 

Rzepecka, H.,McKenzie, K., McClure, I., & Murphy, S. (2011). Sleep, anxiety, and challenging behavior in children with intellectual disability and/or autism spectrum disorder. Reseach in Developmental Disabilities, 32 (6), 2758-2766. 

Van Steensel, F.J., Bögels, S.M., & Perrin, S. (2011). Anxiety disorders in children and adolescents with autism spectrum disorders: a meta-analysis. Clinical Child and Family Psychology Review, 14 (3), 302. 

Christopher Lynch Ph.D.

07.05.2019

 

OTİZM YAZILARIM

Otizmli Bireylerde Ekolali ve Çözüm Å

Otizmli bireylerde ekolalinin sıkça görüldüğünü hepimiz biliriz.  Ancak ekolalisi olan çocuğa nasıl davranılması gerektiği konusunda kafalar epeyce karışık. İşte bu videoda sizlere bu konuda öneriler getirmeye çalıştım. Ekolali, kelimelerin ve seslerin...

Otizm Konuşma Kalıpları

Otizm konuşma kalıpları ilgi çekici bir konudur, çünkü insanların konuşma şekli başkalarına duygu ve anlamı aktarmada önemli bir rol oynar. Spektrumdaki bir çocuk ton, ritim ve perde ile mücadele ederse...

Otizmli bireylerin ortalama ömrü ne ka…

  Otizmli bireyler yetişkin olunca ne oluyor? Neden etrafımızda çok fazla yetişkin otizmli görmüyoruz… Peki ya otizmli bireylerin ortalama ömrü ne kadar? İşte bu yazıda bu sorulara cevap vermeye çalıştım. 2019 yılında otizmli yetişkinlerle ilgili...

Otizm neden olur?

Otizmin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birlikte etkili olduğu düşünülüyor. Aşağıdaki videoda bu konuda detaylı bilgi edinebilirsiniz:

Silik otizm, yalancı otizm, atipik otiz…

Değerli takipçiler, bildiğiniz gibi otizmle ilgili bilgi kirliliği çok fazla. Otizmin karakteristik özelliklerinin yoğun görülmemesi ya da çok hafif seyretmesi durumunda eski tanımı ile atipik otizm; yeni tanımı ile hafif otizm;...

Otizm vb. riskli geliÅŸen çocukların a…

Değerli takipçiler, sosyal medyada risk grubunda çocuğu olan ailelerin en çok sordukları sorulara baktığımızda; -çocuğumun konuşmasını nasıl artırabilirim, -çocuğumun göz kontağını nasıl arttırabilirim, -çocuğum işaret parmağını kullanmıyor nasıl arttırabilirim, -çocuğum adına bakmıyor nasıl arttırabilirim gibi...

Twitterdaki yetiÅŸkin otizm profilleri g…

Değerli takipçiler, twitterdaki yetişkin otizmli olduğunu iddia eden hesaplarla ilgili görüşlerimi biliyorsunuz. Daha önce aşağıdaki yazıda paylaşmıştım. http://www.beratcelik.com/index.php/otizm-yazilarim/220-sosyal-medyada-kendini-anlatan-otizmliler-artiyor-ancak Birkaç gün önce şöyle gelişmeler oldu. Sizinle paylaşayım. Beni biliyorsunuz otizmle ilgili tüm haberleri yıllardır...

Otizmli çocukların aileleri eÄŸitimsel…

Umarım bu yazıyı okursunuz diye başlayayım :) Değerli takipçiler, maalesef otizmli çocukların aileleri eğitimsel konuları yeterince araştırmıyor… Tabi bu sadece otizmli çocuk aileleri için geçerli değil ülkemizin kanayan yarası… Önce ülkemizdeki tabloya bir...

Part time çalışan otizmliler

Otizmli yetişkinlerin neredeyse tamamına yakını bir işe giremiyor. Ancak bazı ülkelerde bu durum tersine çevrilmeye başladı.En azından part time işler güzel bir başlangıç olabilir. İş koçluğu sistemi ile yetişkin otizmliler...

İnternetteki otizm bilgisi aileleri yan…

Otizmli çocukların ihtiyaçları; yaş gruplarına göre ve otizm derecelerine göre değişiklik göstermekte. Dolayısıyla ailelerin bunu dikkate almaları gerekiyor. Bir de bireysel farklılıklar var tabi. Dolayısıyla öneriler de buna göre olmalı. Çocuğu kaynaştırma öğrencisi...

Otizmli Çocuğunuzu Disipline Etmek

Değerli takipçiler, otizmli çocukların problem davranışlarıyla baş etme becerisi ailelerin iyi bilmesi gereken en temel becerilerdendir. Bu konuda zaman zaman çeşitli yazılar yazıyorum, canlı yayınlar düzenliyorum. Bu yazıda da pratik...

Özel eÄŸitim merkezleri otizmli bireyle…

Değerli takipçiler, bildiğiniz gibi ülkemizdeki resmi sistemde otizmli bir çocuğun haftada 2 seans bireysel, 1 seans grup eğitimi olmak üzere ayda toplam 8 seans bireysel eğitim, 4 seans da grup...

Robotlar Otizmli Çocukların Sosyal Bec…

Değerli takipçiler, sizlere ilk olarak 2015 yılında Manisa’da Engelsiz Bilişim Sempozyumunda Otizmli çocukların eğitiminde robotların kullanımını anlatmıştım. Uzun süredir takip ettiğim bir konu. Ülkemizde de benzer bir çalışma yapılmıştı geçmişte...

Otizmli Çocuklara KonuÅŸmayı Fiziksel …

Değerli takipçiler, otizmli bireylerin bir kısmı konuşma becerisini kendi kendilerine öğrenebilmekte, bir kısmı ise yoğun eğitimler sonucu konuşmayı öğrenebilmektedir. Ancak birçok otizmli birey ise hayatları boyunca konuşma becerisini edinememektedir. Bu...

Otizmli çocuğun aileye finansal etkisi

Ülkemizde her geçen yıl geçim koşulları daha da zorlaşıyor. Enflasyon, zamlar derken maaşlar gittikçe eriyor. Ancak bu zorlaşan hayat koşullarından daha fazla etkilenen bazı aileler var: otizmli çocuğu olan aileler…  Otizmli...

Otizm genetik mi çevresel mi?

Değerli takipçiler, otizm genetik mi değil mi ailelerin en çok merak ettikleri konulardan biri bu. Bilim dünyası bu konu için % 80 civarında genetik yatkınlık % 20 civarında çevresel faktörlerin etkisi...

Otizmle ilgili hazırladığım karikatÅ

Değerli takipçiler bildiğiniz gibi bir süredir otizmle ilgili karikatürler hazırlıyorum. Derli toplu olmaları için hazırladıkça hepsini buraya ekleyeceğim.

Sosyal medyada kendini anlatan otizmlile…

Değerli takipçiler, son aylarda özellikle twitterda kendilerini otizmli olarak tanıtan yetişkin insanlar ortaya çıkmaya başladı. Sayıları da hızla artıyor. Peki nelerden bahsediyorlar? Genel konu başlıkları şöyle: Otizm kötü bir şey değildir… Otizmin dereceleri...

Otizmle ilgili yaptığım tüm anketler…

Değerli takipçiler, bildiğiniz gibi facebookta Otizmle İlgili Güncel Bilgiler/Haberler/Duyurular diye bir grubum var. Bir de Otizmli Babalara Ve Annelere Dair HerŞey grubunda moderatörüm. Bu gruplarda zaman zaman çeşitli anketler yapıyorum. Bunları derli toplu...

Otizmle satranç oynamak

Değerli aileler, otizmli bir çocukla yaşamayı satranç oynamaya benzetebilirsiniz. Hep bir adım sonrasını düşünmelisiniz. Bunu yaparsam böyle olabilir. Şu durum şuna yol açabilir. Olasılıkları hesaplamalısınız. Ve çok hamle bilmelisiniz. Her...

Pandemi anketi sonuçları

Değerli takipçiler; uzaktan eğitim süreciyle ilgili tartışmaların yeniden alevlendiği şu süreçte bir anket yapmıştım. Sonuçları paylaşmak istedim. Aynı cümleyi 2 farklı grupta sordum. Birini ailelere birini de eğitimci arkadaşlara sordum.  Anket şuydu: 'Otizmli...

Otizm ve Epilepsi: Otizmli Çocuklar Dah…

Otizm ve nöbetler konusu, spektrumdaki çocukların ebeveynleri tarafından giderek daha fazla sorulmaktadır. Kesin rakamlar çalışmadan çalışmaya değişir, ancak otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan kişilerde epilepsi potansiyelinin yüksek olduğu açıktır. İngiliz tıp araştırmacısı...

Otizmli bireylerde uyku problemlerine ç…

Tüm çocuklar bazen uyumakta ve uyumakta sorun yaşayabilir. Otizmli çocuklar, aşağıdakiler dahil belirli uyku ve yerleşme güçlükleri yaşayabilir: düzensiz uyku ve uyanma düzenleri - örneğin, çok geç saatlere kadar uyanık yatmak...

Kediler otizmli çocuklar için iyi bir …

Otizmli çocuklar, köpeklerin yaptığı uzun bakışlara kıyasla daha az müdahaleci bir bakışa sahip oldukları için kedileri evcil hayvan olarak tercih edebilirler. Fransa'daki araştırmacılar, uzun süreli bakışlar sergileyen köpeklere göre kedilerin insanlara...

OTİZM KÜTÜPHANESİ